PDA

View Full Version : Chuyện của một Hoa kiều



littlehorsefish
11-02-2009, 01:08 AM
Một bài viết gây xúc động hiếm hoi được đăng trên BBC Việt ngữ.

Câu chuyện của bà Lý Tiểu Hồng ở Đồng Đăng xảy ra cách đây vừa đúng 30 năm, vào khoảng thời gian này năm 1979, trước khi chiến tranh biên giới nổ ra.


http://www.bbc.co.uk/f/t.gifhttp://www.bbc.co.uk/worldservice/images/2009/02/20090210132904lytieuhong203152.jpg

Vợ chồng bà Lý Tiểu Hồng ngày nay

Khi đó, bộ đội biên phòng Trung Quốc đã xâm nhập vào vùng biên giới Việt Nam cảnh báo về tai họa chiến tranh, cùng lúc với phong trào bài Hoa đang lên cao điểm ở Việt Nam.

Theo lời chiêu dụ, những ai theo Trung Quốc thì sẽ được an toàn sinh mạng, còn như ở lại với Việt Nam thì sẽ khó thoát được cảnh xương rơi thịt nát.

Những lời mời gọi như thế cộng với chính sách xua đuổi từ phía Việt Nam khiến nhiều người dân tộc Hoa và các dân tộc thiểu số trong vùng đã theo quân lính Trung Quốc về bên kia biên giới.

Lý Tiểu Hồng lúc đó đang sinh con trai đầu lòng với chồng người Kinh đang ở Hà Nội. Bà được nhắn tin về nhà cha mẹ gấp. Tưởng là người nhà có bệnh, bà đã bồng con về quê một mình. Lần đi đó đã vĩnh viễn chia cắt đôi vợ chồng trẻ.

Ký ức

Hồi tưởng lại biến cố ly hương, bà Lý Tiểu Hồng cho biết vào lúc đó những người thuộc dân tộc Hoa cùng một số dân tộc như Thổ, Nùng và cả người Kinh đều nhân cơ hội này qua Trung Quốc để tiếp tục cuộc hành trình đi tới Hồng Kông và sau đó nhập dòng tỵ nạn Việt Nam rồi một số đến định tại Mỹ sau này.

Ký ức của bà về Đồng Đăng: đó chủ yếu là vùng đất của người Thổ mà phía Việt Nam còn gọi chính thức là người dân tộc Tày.

Người Thổ và người dân tộc Tráng (Choang) ở Quảng Tây có liên hệ dân tộc mật thiết. Cả vùng biên giới Việt Nam nối dài tới Quảng Tây là địa bàn của dân tộc này. Khác với các nhóm người Hoa ở miền Nam, người Hoa ở vùng biên giới này thường bị Thổ hóa vì họ nói tiếng Thổ bên cạnh tiếng Quảng Đông và tiếng Việt.

Tuy được coi là dân tộc Hoa ở Việt Nam nhưng phía Trung Quốc không coi những người như bà là người Trung Quốc.

Tâm trạng của những người vùng này thường không biết chọn bên nào là tổ quốc. Theo lời bà, “không ai thừa nhận mình một cách rõ ràng, cho nên bị kẹt khi chiến tranh xảy ra”.

Những người theo Trung Quốc mà không tìm cách đi tiếp thì phải kiếm việc ở các nông trường trồng trà do chính phủ Trung Quốc sắp xếp. Cuộc sống ở Trung Quốc lúc đó cũng rất tạm bợ vì nhiều người vẫn nghĩ là có ngày về lại Việt Nam.

Sang Mỹ

Khi đến Mỹ, bà Lý Tiểu Hồng đã kết hôn với ông Phan Văn Châu, một người gốc Quảng Trị.

Người đàn ông có vợ chết vì trúng bom vào năm 1975 để lại cho ông 6 người con đã vượt biên đến Mỹ cùng thời và gặp bà trong một hội thiện nguyện.


http://www.bbc.co.uk/f/t.gifhttp://www.bbc.co.uk/worldservice/images/2009/02/20090210132844lytieuhong_donghuong.jpg

Một hoạt động của hội đồng hương Quảng Trị tại Mỹ

Mối nhân duyên như thế khiến gia đình rộng thêm và bà Lý Tiểu Hồng hội nhập vào cộng đồng người Việt Nam một cách hoàn toàn. Ít ai nhận ra bà là người đến từ vùng biên giới phía Bắc trừ những lúc bà nói tiếng Thổ hoặc tiếng Quảng Đông.

Nói về chuyện cũ, bà không giấu được nỗi xúc động. Những năm đầu khi rời Việt Nam bà rất đau khổ vì nhớ nhung người chồng cũ.

Lúc qua trại tỵ nạn, chỉ có một mình bà được vào Mỹ theo diện nhân đạo vì có con nhỏ, còn toàn bộ gia đình đều bị từ chối vì buộc đi nước khác. “Thế rồi, như có ơn trên sau đó tất cả đều đến được Mỹ đoàn tụ.”

Đối với nhiều người Việt gốc Hoa, chiến tranh Trung Việt và chính sách bài Hoa để lại những ký ức chua xót, mặc dù một số người Hoa thực dụng hơn coi đây là cơ may để đến được thế giới Tây phương - điều mà những người Hoa ở Đông Nam Á hẻo lánh không mơ tới được.

Những đau khổ riêng tư của sự chia ly đều quá nhỏ nhoi. “Phải cố quên đi thôi nếu nhớ lại thì không đủ nước mắt để khóc.”

Sau này, bà đã đem con về nhìn mặt bố ở Việt Nam. Con cái riêng và chung của hai ông bà đều thành đạt. Cuộc đời như đã sang trang ở Mỹ.

'Nạn kiều' đa dạng

Người Hoa buộc phải rời Việt Nam năm 1979 tạo thành một màu sắc Hoa-Việt rất chủ lưu trong các trung tâm thương mại Việt Nam tại Mỹ.

Một số trong những người này gắn bó với sinh hoạt cộng đồng Việt Nam nhưng một số dứt khoát hướng về văn hóa Trung Quốc, xưng là “Lữ Việt Hoa Kiều”, hoặc là “Ấn Độ Hoa Kiều", có nghĩa là người Hoa đến từ bán đảo Đông Dương.

Một số còn phiên âm lại thành tên họ của mình cho giống với khẩu âm Trung Quốc.

Thành phần người Việt gốc Hoa cũng tạo thành một bộ mặt mới trong các Chinatown ở Mỹ.

Bà Hồng cho biết thành phần “nạn kiều” như bà cũng rất đa dạng. Vì bà nói được tiếng Thổ cho nên nhận ra rất nhiều người Thổ đến từ Đồng Đăng đang ở Phildelphia.

Nhiều người trong hội đồng hương Quảng Trị ở Phildelphia chỉ biết bà qua tên gọi bà Châu, chị Châu, hoặc thím Châu chứ ít ai biết được cái tên rất Tàu và quê quán Đồng Đăng của bà.

Nguồn: http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/story/2009/02/090210_tdd_lytieuhong.shtml (http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/story/2009/02/090210_tdd_lytieuhong.shtml)